calismabarisi@gmail.com

Acil Durum Ekibine Kim Eğitim Verebilir?

Acil Durum Ekibi Kimlerden Oluşur Eğitimini Kimler Verebilir?

Yazar;Halil Kale, halil_kale@hotmail.com

İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatında acil durumlarda görevlendirilecek kişiler genel olarak “Destek Elemanı” olarak adlandırılmaktadır. Destek elemanı tanımı ise 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanununda şu şekildedir;” Asli görevinin yanında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda özel olarak görevlendirilmiş uygun donanım ve yeterli eğitime sahip kişi,” yukarıdan da anlaşılacağı gibi destek elemanı tanımında 3 ana kriter vardır bunlar;

  • Görevlendirme: Önleme, Koruma, Tahliye, Yangınla Mücadele, İlkyardım vb. konularında işveren veya işveren vekili tarafından görevlendirilmiş olabilir örneğin ilkyardım belgesi olsa dahi işveren görevlendirmediği sürece destek elemanı olamaz
  • Uygun Donanım: Görevlendirilen kişilerin ayrıca uygun donanıma sahip de olmaları gerekir.
  • Yeterli Eğitim: Görevlendirilen kişilerin ayrıca yeterli eğitime sahi olmaları da gerekmektedir.

 

Görevlendirme

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmeliğin 5/1/d maddesine göre işveren; “Acil durumlarla mücadele için işyerinin büyüklüğü ve taşıdığı özel tehlikeler, yapılan işin niteliği, çalışan sayısı ile işyerinde bulunan diğer kişileri dikkate alarak; önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda uygun donanıma sahip ve bu konularda eğitimli yeterli sayıda çalışanı görevlendirir ve her zaman hazır bulunmalarını sağlar.”

Peki işveren veya işveren vekili kaç kişi ve nasıl görevlendirilecektir? Bu sorunun cevabı ise İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmeliğin 11. Maddesi ve İlkyardım Yönetmeliği 19. maddesinde özetle şu şekildedir;

Her işyeri için 1 kişi Koordinasyon Sorumlusu olarak görevlendirilmelidir.

  • Çok Tehlikeli Sınıftaki İşyerleri için;
    • Her 30 çalışana kadar Arama, Kurtarma ve Tahliye Konusunda 1
    • Her 30 çalışana Kadar Yangın Konusunda 1
    • Her 10 çalışana kadar İlkyardım konusunda 1 çalışan görevlendirilmelidir.
  • Tehlikeli Sınıftaki İşyerleri için;
    • Her 40 çalışana kadar Arama, Kurtarma ve Tahliye Konusunda 1
    • Her 40 çalışana Kadar Yangın Konusunda 1
    • Her 15 çalışana kadar İlkyardım konusunda 1 çalışan görevlendirilmelidir.
  • 10’dan Fazla Çalışanı Olan Az Tehlikeli Sınıftaki İşyerleri için;
    • Her 50 çalışana kadar Arama, Kurtarma ve Tahliye Konusunda 1
    • Her 50 çalışana Kadar Yangın Konusunda 1
    • Her 20 çalışana kadar İlkyardım konusunda 1 çalışan görevlendirilmelidir.
  • 10’dan Az Çalışanı Olan Az Tehlikeli Sınıftaki İşyerleri için;
    • Arama, Kurtarma, Tahliye ve Yangın Konusunda 1
    • İlkyardım konusunda 1 çalışan olmak üzere toplam 2 çalışan görevlendirilmelidir.

Ayrıca ekiplerde birden fazla kişi görevliyse bir kişi ekip başı olarak görevlendirilir.

Görevlendirmenin şekli ile ilgili İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda veya İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelikte herhangi bir hüküm bulunmamaktadır bu bakımdan görevlendirme yazılı veya sözlü yapılabilir fakat İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik 12. Maddesinde işyerine ait krokide; “Görevlendirilen çalışanların ve varsa yedeklerinin adı, soyadı, unvanı, sorumluluk alanı ve iletişim bilgileri.” bulunması gerekir denilmektedir.

Uygun Donanım

Uygun donanımın ne olduğu ile ilgili ne kanunda ne de yönetmelikte herhangi bir husus bulunmamaktadır uygun donanımı seçme görevi işverene bırakılmıştır her işkolunda fiziksel şartların farklı olması ve bu farklı fiziksel şartlar için sağlanacak donanımların çeşitli olmasından dolayı uygun donanımı seçme görevi işverene bırakılmış olup işveren işyerinin fiziki şartlarına göre uygun donanımı belirleyip destek elemanlarına sağlayacaktır.

Yeterli Eğitim

Eğitim konusu İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik, İlkyardım Yönetmeliği ve Binaların Yangında Korunması Hakkındaki yönetmelikte işlenmiştir söz konusu yönetmeliklere göre;

  • Arama, Kurtarma ve Tahliye Konusunda;
    • İşyeri iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi tarafından, işveren ve eğitimi veren iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekim tarafından imzalanarak belgelenmesi şartıyla
    • Mahalli itfaiye veya sivil savunma teşkilatı tarafından
    • Konusunda uzman kişi ve kuruluşlar tarafından
  • Yangın Konusunda
    • Mahalli itfaiye veya sivil savunma teşkilatı tarafından
    • Konusunda uzman kişi ve kuruluşlar tarafından
  • İlkyardım Konusunda
    • İlkyardım Eğitim Merkezi tarafından verilebilir.

Bu konuda dikkat edilecek husus Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 129. Maddesinde; “Acil durum ekiplerinin personeli; bina sahibi, yöneticisi veya amirinin sorumluluğunda yangından korunma, yangının söndürülmesi, can ve mal kurtarma, ilk yardım faaliyetleri, itfaiye ile işbirliği ve organizasyon sağlanması konularında, mahalli itfaiye ve sivil savunma teşkilatlarından yararlanılarak eğitilir ve yapılan tatbikatlar ile bilgi ve becerileri artırılır.” denilerek Acil durum ekiplerinin eğitimi konusunda sadece Mahalli itfaiye veya sivil savunma teşkilatının görevli olduğundan bahsedilmiştir, fakat Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelikten daha sonra çıkmış ve daha özel yönetmelik olan İşyerlerinde Acil durumlar Hakkındaki Yönetmelik ve İlkyardım yönetmeliği bu durumu işyerleri açısından yukarıdaki şekilde değiştirmiştir.

Yeterli eğitim de iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında tanımlanmamıştır bu alanda işverene bırakılmıştır, bu konuda Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri uygulanacak olursa yeterli eğitimde şu safhalar olmalıdır;

  • Ön Değerlendirme: Ekip üyelerinin eğitim öncesi seviye tespitinin yapılması
  • Eğitim: Ekip üyelerinin eğitimi
  • Son Değerlendirme: Ekip üyelerinde eğitim konusunda gelişme olup olmadığının değerlendirilmesi
  • Gözlem: ekip üyelerinde davranış değişikliği olup olmadığını izlemek
  • Sertifika: Başarı ile eğitimi tamamlayan ekip üyelerine sertifika vermek.

Sonuç

Acil durumlarda can ve mal kayıplarının en aza indirilmesinde Acil Durum Ekiplerinin rolü çük büyüktür çok iyi eğitilmiş bir ekip olası bir acil durumu en az zararla atlatabilir, çalışanların can güvenliğini sağlar ve işverenin vicdani ve hukuksal kayıplarını engeller bu yüzden acil durum ekip üyelerinin seçiminde, onlara verilecek donanımların seçiminde ve eğitilmelerinde azami dikkat gösterilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar;

  1. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
  2. Binaların Yangında Korunması Hakkındaki Yönetmelik
  3. Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik
  4. İlkyardım Yönetmeliği
  5. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik

 

 

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir