calismabarisi@gmail.com

Seyahat ve Konaklama Süresi Çalışma Süresinden Sayılır Mı?

Görevlendirme Sırasında Seyahat Konaklama Süresi Çalışma Süresi Sayılır mı

Yazar;Halil Kale, halil_kale@hotmail.com

Çalışma hayatında seyahat son yıllarda seyahat araçlarının artması ve ulaşımın kolaylaşmasıyla daha da artmıştır. Artık şirketlerin yöneticileri başka illerdeki şubeleri ziyaret etmek, denetlemek hatta yönetmek için seyahatler yapmaktadırlar, işyerlerindeki teknik elemanlar başka illerde oluşan sorunları çözmek için seyahat edebilmektedirler. Bu seyahatlerin kimi kısmında seyahat edilen ilde konaklanmaktadır. Bu konaklama ve seyahat durumunun iş kanunu açısından nitelendirilmesi sorun olabilmektedir. Nitelendirme konusunda önümüze iki seçenek çıkmaktadır, ilk seçenekte tüm bu seyahatler ve konaklama çalışma süresinden sayılmalıdır ve işçi çalışmış gibi ücret ve fazla mesai ödenmelidir nitelendirilmesi yapılmakta ikinci seçenekte ise seyahat ve konaklamayı çalışma süresinden saymamakta sadece fiili olarak çalışmayı çalışma süresinden saymaktadır.

4857 sayılı kanunun seyahat ve konaklama hususlarını ilgilendiren 66. Maddesinde; İşçilerin işveren tarafından işyerlerinden başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilmeleri halinde yolda geçen sürelerin çalışma süresinden sayılacağından bahsetmiş aynı kanunun 63. Maddesinde ise;  “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir.” ve “Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde on bir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir.” denilmektedir. Yukarıdaki iki maddeyi birlikte uyguladığımızda hem seyahat ve konaklama süresi çalışma süresinden sayacak hem de günlük çalışma 11 saati aşamayacaktır bu durumun fiilen uygulanması imkansızdır. Bu durumda 66. Maddenin ilgili kısmının geçici görevlendirme ile başka ile giden işçiler açısından uygulanamayacağı akıllara gelmektedir. Nitekim Yargıtay’ın 1994 yılında vermiş olduğu bir karar da, işçinin 6245 sayılı Kanuna göre yol masrafı ödenmek suretiyle görevlendirildiği yerlere gidip gelmek için yolda geçirdiği sürelere ilişkin olarak fazla çalışma ücreti ödenmesinin mümkün olmadığına karar vermiştir[1] Aynı yönde Yargıtay’ın başka bir kararında; davacı işçiye kaldığı her gün için geçici görev yevmiyesi verildiği durumda yolda geçen süreler için ücrete hak kazanamayacağı belirtilmiştir.[2]

İşçinin normal çalışma saatine denk gelen zamanlarda işçi geçici görevle seyahat ederse çalışmış sayılacak mıdır? Bu durumda da mesai saatleri içerisinde işverenin işi için seyahat eden işçinin çalışmış sayılması hakkaniyetin gerekliliğidir. Çünkü söz konusu seyahatten yararlanacak olan işveren külfetine de katlanması gerekir ayrıca seyahat süresinin çalışma süresi sayılmaması durumunda işçi seyahatten döndüğünde hemen çalıştırılmak istenebilecek ve fiilen saatlerce seyahat eden işçi bir de işte çalışabilecektir bu da 4857 iş kanunun 63. Maddesinde belirtilen günde en fazla 11 saat çalışabilme kuralına ruhen aykırı olacaktır.

Yukarıda da belirtildiği gibi işçisini seminer, eğitim, kontrol vb. görevler için geçici görevle başka bir yere gönderen işveren işçisinin dışarıda geçirdiği gün oranınca ya her gün için 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre harcırah verecek veya bu çalışmanın tamamını çalışma süresinden sayıp fazla mesai vs. ödeyecektir. Bu iki yoldan birini uygulamadığı takdirde yani ne harcırah verip ne de çalışma süresinden saymadığı takdirde sorumlu olacaktır.

Kısaca bir örnekle açıklayacak olursak;

Pazartesi günü sabah 10:00 da İstanbul’dan-Adana’ya gitmek üzere yola çıkan bir işçi mesai yolda bile geçse o gün çalışmış sayılacak ayrıca yola gittiği için o gün harcıraha hak kazanacak Salı, Çarşamba günü de Adana’da durduğunu varsayarsak Salı ve Çarşamba günü fiili çalışma saati kadar çalışmış sayılacak ve harcıraha hak kazanacaktır.

 

[1] Y. 9HD, 09.06.1994, E. 1994/15227, K. 1994/15870

[2] Y. 9HD, 02.10.2003, E. 2003/3904, K. 2003/8874

25 Comments

  • Haydar

    Merhaba ben pazar akşamı ankara dan ağrı ya yola çık TİM orada 6 gün kaldım burada çalıştığım günler için mesai alabiliyormuyum
    Hafta içi fazla mesai ücreti ne dir
    Pazar günü mesai ücreti ne
    Bunlar aldığımız aylık üzerinden mi hesapları.
    Benim maaşı m 3200 tl bu ay 14 saat fazla mesai m var .1 gün pazarı m
    Aynı pazar akşamı ağrı yolculuğu dönüş 7.gün pazar sabahı evime girdim hesaplayabilirmisiniz
    Alacağım fazla ücret nedir

    • admin

      Merhaba Haydar bey, biz yazılarımızda teorik ve genel bilgiler vermekteyiz bu şekilde kişiye özel hesapları bu platformdan yapmamaktayız, diğer taraftan verdiğiniz bilgiler de hesaplama yapılabilmesi için oldukça yetersiz kalmaktadır.
      İyi günler dilerim.
      Halil Kale

  • mehmet

    merhaba admin özel bir şirkette saha müdürü olarak çalışmaktayım bölge itibariyle haftada 3-4 gün seyahatler etmekte ve otelde konaklamalı olmak üzere çalışmaktayım otel faturaları ve yemek faturalarını getirip muahsebeden parasını almaktayız. fakat ay sonunda yada ilgili hafta gittiğimizde harcırah verilmemektedir. sizce konaklama yapılan günlerde harcırah alma hakkımız var mı

    • admin

      Merhaba Mehmet bey yazımızda da anlatıldığı gibi işvereninizin ya size gittiğiniz gün kadar harcırah vermesi gerekir ya da dışarıda geçirdiğiniz süreyi mesai saatinden sayması gerekir.
      Halil Kale

  • ismail

    Merhabalar, bende sürekli geçici görevler için seyahat ediyorum.Seyahat sonrası işimi yapıyorum ve günlük 11 saati geçmiyorum ama çalıştığım şirketin harcırah prosedürü yalnızca onlara günlük 35 tl’lik fiş götürürsem harcırah veriyorlar görvden döndüklten sonra.
    1.sorum bu şekilde harcırah uygulaması yasalmı?
    2.Boş günümde saatlerce yolculuk yapıyorum ve izinli günüm gibi gösteriliyor zaman zaman bu yolcuklar 11 saati geçiyor.(Harcırah yine yemek fişi ile veriliyor)

    • admin

      Merhaba ismail bey yazımızda da belirttiğimiz gibi harcırah verilmesi herhangi bir fiş vs. karşılığında olmaması gerekir, size harcırah miktarını vermeleri gerekir bu parayı harcayıp harcamamak sizin elinizdedir.Yolculuk yaptığınız sürelerin izinli gününüz gibi gösterilmesi de yasal değildir. Çünkü o vakitte harcırah alıyor bile olsanız, işverenin verdiği işten dolayı seyahat ediyorsunuz ve çalışıyorsunuz yani izinli değilsiniz.
      Halil Kale, halil_kale@hotmail.com

  • Merhaba ben tcdd de özel bir şirkette garson olarak 2.5 yıldır görev yapmaktayım sadece tren üzerinde ayda 260 saat yol gidiyorum 24 saat gidiş 24 saat geliş artı 12 saat gittiğim ilde konaklama yapıyorum asgeri ücret alıyorum fakat şirketim gece 1.30 dan sonra restoran kapalı dye mesaimizi durduruyor yatacak yerim yok koltukta oturuyoruz gece 2de 3de her dakka biri gelip şu varmı bu varmı dye rahatsız ediyor sizce gece mesai sayılır mı tren hareket halindeyken

    • admin

      Fiili olarak işiniz dolayısı ile yaptığınız her şey mesaiden sayılır, bu kapsamda yazımızı da okursanız özellikle seyahat sırasında seçimlik haklar mevcuttur bunlardan bir tanesinden yararlanabilirsiniz.

  • Serkan temiz

    Merhaba, oncelikle tesekkur ederim bilgilendirmeniz icin. Ben ozel sektorde maasla calisan işçiyim. 2 ayda bir iş icin 15 gun sehir disinda kaliyorum. Ve araci kurumuz. Şirket tarafindan konaklama ve ulasim karsilaniyor verilen harcirah parasini harcayip daha sonra fisleriyle birlikte getirip iade yapiyoruz. Daha sonra yaptigimiz harcamalari karsi kuruma fatura ederken yol,konaklama olarak fatura ederken. Harcirah bedeli olarak bir gun icin 50€ fatura kesiyoruz (1isci×4gun=200€) ama ben ne mesai nede harcirah aliyorum. Diyelim ki 2750tl maas aliyorum benim fazla mesaim ne kadar olacak. Tesekur ederim

    • admin

      Merhaba Serkan Bey yazımızda da belirtildiği gibi harcırah alınabilecek yere gittiğinizde işvereniniz ya dışarıda kaldığınız süreyi mesai süresi sayacak ve fazla mesai kısmına denk gelen kısmını size mesai olarak ödemesi gerekir veya dışarıda kaldığınız her gün için harcırah kanunu gereği size harcırah ödemesi yapması gerekir. Bu kapsamda hesaplama yapabilirsiniz.

  • ad fhjkgg

    Benim gibi bir iş verene güzel bir yöntem gösterdiniz. Ben şehir dışı a çıkan işçilerime harcırah veririm ama akşam 18:00 den sonra yola gitmelerini isterim ve köleler gitsinler gidebildikleri kadar nede olsa fazla mesai yok. Ertesi gun sabah normal mesai devam güzelmiş.

    • admin

      Merhaba öncelikle şunu söylemek isterim ki sitemizin amacı işçilere ve işverenlere kaynaklara ve yargıtay kararlarına dayanarak çalışma hayatında karşılaşabilecekleri problemlere karşı çözüm önerileri getirmektir. işçileri sözleşme ve kanun sınırları içerisinde çalıştırabilirsiniz.Dinimizde ve ülkemizde kölelik yasaklanmıştır. Ayrıca araştırmalar da göstermektedir ki paydaşlarına(çalışanlar, müşteriler vs.) bu şekilde bakan işletmelerin ömürleri de çok uzun olmamaktadır. Umarım siz de bu bakış açısından vazgeçersiniz de sayfamızın adı gibi işyerinizde çalışma barışını sağlarsınız.

  • Koray

    Öncelikle kolay gelsin ben Mart 4 de yurt dışına almaya ya eğitim amaçlı gönderildim iş veren tarafından Mayıs 31 de döndüm iş veren tarafından kredi kartı verildi oradaki harcamalar için 89 gün kaldım sadece buradaki normal maaşım yattı hesabıma o süreler için ek üçret talep edebilirmiyim

    • admin

      Merhaba Koray bey yazımızda da belirtildiği gibi yargıtayın bu konudaki kararı ya harcırah verileceğine yada dışarıda kalınan sürenin çalışma süresi sayılacağını belirtmiştir, söz konusu karara göre ya harcırah verilecek ya da dışarıda kaldığınız süre çalışma süresi olarak sayılacaktır.

  • Hakan

    Şehirler arası otobüs firmasında kaptan olarak çalışıyorum 5 gün 7 / 24 sürekli seferdeyim günlük araç kullanma sürem 9 saat bu süre dışında araç kullanmadan araç içinde geçirdiğim süre fazla mesai olarak kabul edilirmi sabit bordro calişiyorum km ücreti sefer ücreti saat ücreti almıyorum yardımcı olursanız sevinirim

    • admin

      Merhaba Hakan Bey anlattığınız kadarıyla yolculuğa çıktığınız durumda ya işvereninizin size yol harcırahı vermesi gerekir veya yolculukta geçirdiğiniz süreyi çalışma süresi sayıp fazla mesai ücreti ödemesi gerekir.

  • Selda

    merhaba ben calistigim firmada yurt ici seyehatli calisiyorum 4 senedir ve ise girerken seyehat engelin varmi diye sorduklarında yurt ici olmadigini ancak yabanci dilim olmadigi icin yurt disina gidemeyecegimi soyledim ve 4 senedirde yurt içinden baska bir yere gonderilmedim. Ancak isletmem suan beni bir haftaligina romanyaya gondermek istiyor ben yabanci dilim olmadigi icin yanimda yabanci dil bilen birini göndermelerini talep ettim ancak firmam bunu saglamadi ve orada beni karsilayacak olan insanlarin türkçe bildigini öne surerek korku ve stres icinde yola cikardi bu nedenle bu gerekce ile istifa ettim cunku yurtdışı seyehati ve sartlarini kabul ettiğime dair yazili birsey imzalamadim.Bu durumda isten ayrilirken tum haklarimi alabilir miyim ?

    • admin

      Merhaba Selda hanım işveren sizi yurt dışına göndermeye zorlamış ve sanırım sizin de yurtdışına çıkma konusunda korkularınız var bu korkularınız sağlığınızı tehdit edecek kadar ciddi ise 4857 sayılı iş kanunun 24/I maddesine göre iş sözleşmesini sağlık sebeplerinden feshettiğinizi belirtebilirsiniz, 2. bir yol ise bu konunun iş sözleşmesinin esaslı bir noktası olduğunu belirtebilirsiniz. Bu durumda aylıklarınızı alma ihtimali bulunmaktadır.

  • ercan as

    merhaba
    çok sık yurt dışı seyahatlerine cikiyorum ayda 10 gun . is veren yurt dışındaki masraflari karşiliyor ancak gece gec saatte seyahate gidip dondugumuzde ise geliyoruz. Hiç bir mesai veya harcirah odenmiyor. is veren sozlesmede herhangi madde koymus olabilir mi. yaklasik 10 yildir bu sekilde calisiyorum 1000 gunun ustunde yurt disi seyahatim var. nasil bir adim atmaliyim bilgi verebilirmisiniz.

    • admin

      Merhaba Ercan bey yazıda da belirtildiği üzere yargıtay yolculuk ve konaklama için 2 yol öngörmüştür birincisi işveren bu süreleri çalışma süresi sayıp mesai ödemelidir, ikincisi ise işveren işçisini şehir dışına, ülke dışına gönderdiğinde harcırah ödemelidir bunlar dışında hiçbir ödeme yapmaması işçinin ücretinde eksik ödeme oluşturur, bu konuda küçük bir istisna bulunmaktadır işveren gibi hareket edebilen yani kendi mesaisini kendi düzenleyen üst düzey çalışanlar(genel müdür, ceo vb.) yargıtay kararlarına göre mesailerini kendi düzenledikleri için fazla mesai ücretine hak kazanamaz, bunlar dışındaki işçileri için ise yukarıda anlattığım 2 yol dışında başka bir yol bulunmamaktadır.

  • Abdullah Yildirim

    Merhaba,
    Ben özel sektörde çalışan bir mühendisim. Yazınızla çok alakalı olmamakla birlikte konuyla ilgili döküman bulamadığım için sormak istedim. Çalıştığım şirketin taşeron olarak bulunduğu bir şantiyede parça parça 49 gün görevlendirmem yapılmış. Bu sürede de otelde ya da misafirhanede değil şantiyede konaklamak durumunda kaldım. Bunun için görevlendirme yevmiyesi nasıl hesaplanır, bu konuda bir örnek var mıdır bilgilendirirseniz sevinirim.

    • admin

      Abdullah bey merhaba bu konuda yazımızda da belirttiğim gibi 2 yol bulunmaktadır ya size fazla mesai yaptığınızdan fazla mesai ücreti ödenmelidir, ya da yargıtay içtihadına göre harcırah kanununa göre size harcırah ödenmelidir, harcırah kanununu devlet memurları için hazırlanmış bir kanun olduğu için özel sektör çalışanlarının harcırah miktarları belirtilmemiştir, burada yapılacak sizin yaptığınız işe eşdeğer devlet memurunun alacağı harcırah miktarı sizin harcırah miktarınız olacaktır, sizin oraya taşeronu denetlemeye gittiğinizi öngörerek yaklaşık günlük 60TL civarı harcırah almanız gerekir.

    • admin

      Abdullah bey merhaba bu konuda yazımızda da belirttiğim gibi 2 yol bulunmaktadır ya size fazla mesai yaptığınızdan fazla mesai ücreti ödenmelidir, ya da yargıtay içtihadına göre harcırah kanununa göre size harcırah ödenmelidir, harcırah kanununu devlet memurları için hazırlanmış bir kanun olduğu için özel sektör çalışanlarının harcırah miktarları belirtilmemiştir, burada yapılacak sizin yaptığınız işe eşdeğer devlet memurunun alacağı harcırah miktarı sizin harcırah miktarınız olacaktır, siz oraya taşeronu denetlemeye gittiğinizi öngörerek yaklaşık günlük 60TL civarı harcırah almanız gerekir.

  • Cem

    Merhabalar ben çalıştığım işyerin de ihale takibi yapıyorum.ankara da ikamet etmeme ramen haftanın dort beş günü gece üç dört arası yola çıkıp kayseri/niğde/konya/vb. İllerde ihalelere (malzeme teslimi,kurum ziyareti)katılıp akşam da tekrar yola cıkıp ankara ya dönüyorum (örnek Kayseri de 10:00 da olan ihale için benim en geç 04:00 da kalıp yola çıkmam gerekiyor)şirketim yemek masrafımı ve konaklamamı karşılıyor ancak edtra bir ücret almıyorum sabit maaş ile çalışıyorum .kısacası benim bütün günüm yollarda geçiyor hesapladıgımda ise günde 15 saati gecen yolculuklar yapmış oluyorum ben bu şekil de mesai talebinde bulunabılır mıyım ? Teşekkürler

    • admin

      Merhaba Cem Bey yazıda da bahsettiğimiz yargıtay kararlarına göre işveren ya size seyahat ettiğiniz gün sayısınca harcırah vermeli veya seyahat ettiğiniz süre haftalık 45 saati geçince fazla mesai ödemelidir. Bunlardan birini işverenden isteyebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir